fbpx

16. septembar: Međunarodni dan zaštite ozonskog omotača

Danas je međunarodni dan zaštite ozonskog omotača! Zahvaljujući Montrealskom sporazumu koji je sklopljen 16. septembra 1987. godine, ozonski omotač ima svoj dan.  U svijetu se dan zaštite ozonskog omotača obilježava od 1995. godine.

 

Profimedia, Sciencephoto

 

Ozonski omotač se nalazi u stratosferi i štiti nas od štetnog Sunčevog zračenja. Ključan za održavanje života na našoj planeti. Upravo je njegovo stvaranje prije više stotina miliona godina bilo preduslov evolucije.

Naučnici su još 1970. godine otkrili da je sloj ozonskog omotača sve „tanji“ u oblasti iznad južnog pola. Ova promjena u ozonskom omotaču označena je kao „ozonska rupa“ i zaključeno je da na njeno povećanje utiče prisustvo nekih štetnih gasova i supstanci u atmosferi, kao što su freoni, haloni i hlorofluorougljenici (CFC).

Da bi se spriječilo uništavanje ozonskog omotača potpisani su brojni međunarodni sporazumi (prvi je bio Montrealski) čiji je cilj bio da kontrolišu proizvodnju i korišćenje štetnih gasova. Ovih štetnih gasova nekad je bilo u rashladnim uređajima, sprej bocama, aparatima za gašenje požara itd. Bez obzira što novi proizvodi i uređaji dugo ne koriste ove gasove, njih još uvek ima u atmosferi i još uvek se mogu naći u proizvodima i uređajima starijih generacija, uglavnom u nerazvijenim zemljama. Stručnjaci procjenjuju da će biti potrebno nekoliko decenija da se njihova koncentracija u atmosferi vrati na nivo od prije 1980, što je bio cilj pomenutog sporazuma, usvojenog 1987. godine.

 

Šta svako može učiniti za spas ozonskog omotača?

Prvenstveno je potrebno podizati svijest ljudi o opasnosti uništenja ozvonskog omotača. Za održavanje domaćinstava treba odabrati proizvode sa natpisima toxic free ili prirodne proizvode, kao što su limuntus i soda bikarbona. Pri izboru dezodoranasa, lakova za kosu i sličnih sprejeva, na njima treba da stoji oznaka ozone friendly, koja označava da oni nemaju štetne hlorofluorougljenike (CFC).

 

Foto: Balkanitmes.press- Kampanja za očuvanje ozonskog omotača u BiH 2011. godine

 

Klima uređaji, kako oni u objektima tako i oni u vozilima, nezaobilazni su dio života savremenog čovjeka. Kao rashladni fluid koriste freone (naručito stariji uređaji), a on se može zameniti nekim drugim ekološki boljim rashladnim fluidom. Prilikom kupovine novih rashladnih uređaja i frižidera treba se raspitati kod prodavca da li oni sadrže freone i naravno odabrati one koji koriste neku alternativu koja nije štetna po ozon.

 

Pandemija koronavirusa i oznoska rupa

Ozonska rupa nad Antarktikom ove bi godine mogla biti najmanja u posljednjih 30 godina, kažu naučnici.

Analiza raspadanja tog omotača visoko u atmosferi pokazuje da ove godine nije tako veliko kao obično u ovome dijelu godine.

Evropska služba za motrenje atmosfere Kopernik (CAMS) kaže da je veličina rupe upola manja nego što je uobičajeno u septembru.

Ozonska rupa je prošle nedelje obuhvaćala pet miliona kvadratnih kilometara, a u isto vrijeme prošle godine više od  20 miliona.

 

Izvor: Agencije

Balkantimes.press

Napomena o autorskim pravima: Dozvoljeno preuzimanje sadržaja isključivo uz navođenje linka prema stranici našeg portala sa koje je sadržaj preuzet.

Copyright Notice: It is allowed to download the content only by providing a link to the page of our portal from which the content was downloaded.